Kawiarka – co to jest i jak działa?

Kawiarka to ciśnieniowy czajniczek do parzenia kawy na kuchence. Znana także jako moka pot, kafetierka lub makinetka, przepuszcza gorącą wodę przez zmieloną kawę i pozwala uzyskać mocny, aromatyczny napar przypominający espresso. Nie jest jednak technicznie ekspresem do espresso.

Czym jest kawiarka i jak działa?

Kawiarka wykorzystuje ciśnienie powstające podczas podgrzewania wody w dolnym zbiorniku. Gdy woda się nagrzewa, przepływa przez kawę umieszczoną w sitku i trafia do górnej komory. Otrzymany napar jest bardziej skoncentrowany niż kawa przelewowa, ale nie ma takiej samej konsystencji jak espresso z ekspresu kolbowego.

Klasyczną konstrukcję spopularyzował włoski inżynier Alfonso Bialetti, który w 1933 roku stworzył urządzenie znane dziś jako moka pot. Prosta budowa, niewielki rozmiar i brak potrzeby stosowania papierowych filtrów sprawiły, że kawiarka stała się popularnym wyposażeniem włoskich kuchni.

Urządzenie jest dostępne głównie w wersjach aluminiowych i ze stali nierdzewnej. Przed zakupem trzeba sprawdzić także rodzaj kuchenki, ponieważ nie każda aluminiowa kawiarka działa na płycie indukcyjnej.

Z czego składa się kawiarka?

Typowa kawiarka ma trzy główne części ułożone od dołu do góry:

• Dolny zbiornik – napełnia się go wodą, a umieszczony w nim zawór bezpieczeństwa chroni urządzenie przed nadmiernym wzrostem ciśnienia.
• Lejek z sitkiem – tutaj wsypuje się zmieloną kawę. Sitko powinno być wypełnione, ale kawy nie należy ubijać.
• Górny zbiornik – ma rurkę, przez którą gotowy napar wypływa do komory z dzióbkiem i pokrywką.
• Uszczelka – znajduje się między skręcanymi częściami i zapewnia szczelność podczas parzenia.

Zawór bezpieczeństwa powinien pozostać drożny i nie może zostać przykryty wodą. Jeśli jest zabrudzony, zużyty albo uszkodzony, kawiarki nie należy używać do czasu usunięcia problemu.

Jak zaparzyć kawę w kawiarce?

Parzenie nie wymaga skomplikowanych ustawień, ale trzeba zachować właściwy poziom wody i nie ubijać kawy. Najlepiej użyć świeżo zmielonych ziaren o stopniu mielenia średnim lub średnio drobnym – drobniejszym niż do dripa, lecz grubszym niż do ekspresu kolbowego.

1. Odkręć dolny zbiornik i wlej do niego wodę. Nie przekraczaj poziomu zaworu bezpieczeństwa. Możesz użyć wody filtrowanej, a w wielu przypadkach także wcześniej podgrzanej.
2. Włóż lejek i napełnij sitko kawą do pełna. Wyrównaj powierzchnię, ale nie ubijaj ziaren tamperem ani łyżką, ponieważ utrudni to przepływ wody.
3. Usuń kawę z krawędzi sitka, włóż je do dolnego zbiornika i mocno skręć obie części kawiarki.
4. Postaw urządzenie na średnim ogniu. Ustaw je stabilnie, a rączkę odsuń od źródła ciepła.
5. Obserwuj wypływający napar. Gdy strumień stanie się jasny, zacznie pryskać albo usłyszysz wyraźne syczenie, zdejmij kawiarkę z palnika.
6. Przerwij ekstrakcję, schładzając dolną część pod strumieniem chłodnej wody lub odstawiając urządzenie na zimną powierzchnię. Następnie przelej kawę do filiżanek.

Jeśli napar jest gorzki, przyczyną może być zbyt wysoka temperatura, zbyt drobne mielenie albo zbyt długie podgrzewanie. Z kolei zbyt grube ziarna mogą dać kawę słabą i wodnistą. Pojemność kawiarki podaje się zwykle w liczbie małych porcji espresso, dlatego urządzenie najlepiej napełniać zgodnie z jego przeznaczeniem. Większy model nie służy do przygotowania połowy porcji bez specjalnego reduktora.

Jak czyścić i konserwować kawiarkę?

Po każdym użyciu rozkręć urządzenie, wyrzuć fusy i przepłucz wszystkie elementy. Szczególną uwagę zwróć na sitko, uszczelkę oraz zawór bezpieczeństwa. Kawiarkę trzeba też dokładnie osuszyć przed ponownym skręceniem, aby w środku nie pozostawała wilgoć.

W przypadku klasycznych modeli aluminiowych wystarcza mycie wodą. Detergenty mogą pozostawiać zapach i wpływać na powierzchnię materiału, dlatego takiej kawiarki nie należy wkładać do zmywarki. Modele ze stali nierdzewnej mogą mieć inne zalecenia producenta, ale instrukcja konkretnego urządzenia zawsze ma pierwszeństwo.

Najczęstsze błędy to wlanie wody powyżej zaworu, ubijanie kawy, używanie zbyt drobno zmielonych ziaren i przegrzewanie urządzenia po zakończeniu wypływu. Kawiarka działa najlepiej, gdy jest regularnie płukana, a zużyta uszczelka zostaje wymieniona.

Najważniejsze zasady są proste: woda poniżej zaworu, kawa wsypana bez ubijania i zdjęcie urządzenia z ognia, gdy napar zaczyna jaśnieć. Dzięki temu kawiarka przygotuje intensywną kawę bez skomplikowanej obsługi.