Pojedyncze espresso o objętości około 30 ml zawiera zwykle 60–80 mg kofeiny. To wartość orientacyjna, a nie stała norma. Wynik zależy między innymi od gatunku ziaren, ich wypalenia, dawki kawy oraz parametrów ekstrakcji. Dlatego dwa espresso przygotowane w różnych kawiarniach mogą mieć inną zawartość kofeiny.
Co wpływa na ilość kofeiny w espresso?
Espresso jest przede wszystkim określeniem sposobu przygotowania i objętości napoju, a nie standaryzowaną jednostką kofeiny. Liczba miligramów w filiżance zmienia się wraz z recepturą i przebiegiem ekstrakcji. Największe znaczenie mają:
- Gatunek ziaren – Robusta zawiera zwykle około dwa razy więcej kofeiny niż Arabica. Mieszanka z dużym udziałem Robusty może więc dać wyraźnie mocniejszy napój pod tym względem.
- Doza kawy – większa ilość zmielonych ziaren użyta do przygotowania shota zwykle oznacza większą całkowitą dawkę kofeiny.
- Czas i temperatura ekstrakcji – parametry parzenia wpływają na to, ile związków przejdzie z kawy do wody. Sama dłuższa ekstrakcja nie oznacza jednak automatycznie proporcjonalnego wzrostu kofeiny.
- Stopień wypalenia – jaśniejsze i ciemniejsze palenie zmieniają między innymi gęstość ziaren oraz sposób dozowania. W praktyce większe znaczenie niż sama nazwa stopnia wypalenia ma receptura i masa użytej kawy.
- Objętość napoju – podwójne espresso, czyli double shot, może zawierać mniej więcej dwa razy więcej kofeiny niż pojedynczy shot, choć zależy to od zastosowanej dozy i proporcji mieszanki.
Espresso a kawa przelewowa – koncentracja i całkowita dawka
Espresso ma wysokie stężenie kofeiny w przeliczeniu na mililitr, ponieważ niewielka ilość wody przechodzi przez porcję kawy pod ciśnieniem. Nie oznacza to jednak, że pojedynczy shot zawsze dostarcza więcej kofeiny niż większy napój. Kawa przelewowa ma niższą koncentrację, ale jej porcja jest zazwyczaj wielokrotnie większa.
| Rodzaj napoju | Typowa objętość | Szacowana zawartość kofeiny |
|---|---|---|
| Espresso | około 30 ml | około 60–80 mg |
| Americano | około 200 ml | zwykle około 60–80 mg przy jednym shocie |
| Kawa przelewowa | około 200 ml | często około 90–140 mg |
Americano jest espresso rozcieńczonym wodą, więc dodanie wody nie zwiększa ilości kofeiny. Zmienia objętość i koncentrację napoju, ale przy jednym shocie całkowita dawka pozostaje zbliżona do dawki samego espresso. W przypadku kawy przelewowej większa porcja może zawierać więcej kofeiny mimo niższego stężenia.
Przy ocenie spożycia liczy się więc nie tylko to, jak intensywnie smakuje kawa, lecz także wielkość porcji, liczba shotów i użyta mieszanka ziaren. Espresso jest mocne w przeliczeniu na mililitr, ale niekoniecznie pod względem całkowitej dawki kofeiny.
O czym pamiętać przy liczeniu kofeiny?
Najbezpieczniej traktować 60–80 mg jako orientacyjny zakres dla pojedynczego espresso, a nie dokładną wartość dla każdej filiżanki. Jeśli wybierasz mieszankę z Robustą, pijesz double shot albo zamawiasz napój na bazie kilku espresso, całkowita dawka będzie wyższa. Znaczenie ma też indywidualna tolerancja kofeiny, dlatego warto uwzględniać wszystkie źródła spożywane w ciągu dnia.
