Nie – kawa bezkofeinowa nie pobudza fizjologicznie tak jak zwykła kawa. Zawiera jednak śladowe ilości kofeiny, a aromat, ciepło napoju i utrwalony rytuał mogą wywołać subiektywne poczucie energii.
Ile kofeiny ma kawa bezkofeinowa?
Nazwa „bezkofeinowa” nie oznacza całkowitego braku kofeiny. Dekofeinizacja usuwa zwykle około 97–99% tej substancji, ale niewielka ilość pozostaje w ziarnach. W zależności od rodzaju ziaren, sposobu przygotowania i wielkości porcji filiżanka może zawierać około 2–12 mg kofeiny.
Dla większości osób jest to dawka zbyt mała, aby wywołać wyraźne pobudzenie, przyspieszenie tętna czy poprawę koncentracji porównywalną ze zwykłą kawą. Osoby wyjątkowo wrażliwe mogą jednak zauważyć reakcję nawet po niewielkiej ilości.
| Rodzaj kawy | Średnia zawartość kofeiny na porcję | Znaczenie dla pobudzenia |
|---|---|---|
| Espresso | 40–65 mg | Wyraźne działanie stymulujące |
| Kawa parzona | 70–140 mg | Zwykle wyraźne pobudzenie |
| Kawa bezkofeinowa | 2–12 mg | Działanie znikome u większości osób |
W kawie bezkofeinowej pozostają także inne związki obecne w ziarnach, między innymi polifenole. Nie działają one jednak jak kofeina, która wpływa na ośrodkowy układ nerwowy i odpowiada za typowe pobudzenie po kawie.
Dlaczego kawa bezkofeinowa może dawać poczucie pobudzenia?
Odczuwanie energii po wypiciu kawy bezkofeinowej nie musi oznaczać działania kofeiny. Znaczenie może mieć efekt placebo, czyli reakcja organizmu związana z oczekiwaniem określonego rezultatu. Jeżeli regularnie pijesz kawę rano i kojarzysz jej smak oraz aromat z rozpoczęciem aktywnego dnia, sam napój może uruchamiać wyuczoną reakcję.
W grę wchodzi także warunkowanie klasyczne. Mózg łączy zapach kawy, ciepło filiżanki, pierwszy łyk i chwilę przerwy z późniejszym działaniem kofeiny. Z czasem część tej reakcji może pojawiać się jeszcze przed przyjęciem substancji stymulującej.
W badaniu opisanym w czasopiśmie Heliyon porównywano osoby pijące kawę bezkofeinową oraz taki sam napój z dodatkiem kofeiny. W obu grupach zaobserwowano między innymi skrócenie czasu reakcji w zadaniu słuchowym, choć nie wszystkie wyniki były identyczne. Różnice w aktywności fal mózgowych wskazywały, że kofeina nadal ma własne działanie, ale oczekiwanie i rytuał picia kawy również mogą wpływać na reakcje poznawcze i fizjologiczne.
Nie oznacza to, że kawa bezkofeinowa zastępuje kofeinę pod względem działania na organizm. Oznacza raczej, że odczuwana energia jest wynikiem nie tylko substancji chemicznej, lecz także nawyku, przyjemnego smaku, aromatu oraz odpoczynku w ciągu dnia.
Na subiektywne samopoczucie po wypiciu napoju mogą wpływać także:
- aromat i smak kawy, które uruchamiają utrwalone skojarzenia;
- ciepło napoju i krótka przerwa od obowiązków;
- oczekiwanie, że kawa poprawi czujność;
- regularność rytuału, szczególnie u osób pijących kawę codziennie;
- łagodne działanie innych naturalnych składników kawy, które nie jest porównywalne z działaniem kofeiny.
Kto może wybrać kawę bezkofeinową?
To rozwiązanie dla osób, które lubią smak kawy, ale chcą ograniczyć działanie kofeiny. Może sprawdzić się szczególnie wtedy, gdy zwykła kawa powoduje niepokój, kołatanie serca albo utrudnia zasypianie. Przy chorobach serca, nadciśnieniu, ciąży i karmieniu piersią decyzję o ilości kawy najlepiej omówić z lekarzem, ponieważ także wersja bezkofeinowa nie zawiera absolutnie zero kofeiny.
Po kawę bezkofeinową często sięgają:
- osoby wrażliwe na kofeinę;
- osoby mające trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu;
- kobiety w ciąży i karmiące piersią, po konsultacji z lekarzem;
- osoby z nadciśnieniem lub chorobami serca, jeśli lekarz dopuści jej spożywanie;
- osoby, które chcą zachować rytuał picia kawy bez wyraźnego efektu stymulującego.
Najczęstsze pytania o kawę bezkofeinową
Czy można pić ją wieczorem?
Większość osób może pić kawę bezkofeinową wieczorem, ponieważ zawiera znacznie mniej kofeiny niż klasyczna kawa. Przy dużej wrażliwości na tę substancję lepiej sprawdzić własną reakcję i nie pić jej tuż przed snem.
Czy kawa bezkofeinowa jest zdrowa?
Może być częścią urozmaiconej diety i zachowuje wiele składników obecnych w zwykłej kawie, w tym związki o działaniu antyoksydacyjnym. Nie można jednak uznać jej za bezwzględnie zdrowszą dla każdego. Znaczenie mają tolerancja napoju, dodatki oraz indywidualny stan zdrowia.
Czy kawa bezkofeinowa zawiera antyoksydanty?
Tak. Proces usuwania kofeiny nie pozbawia jej wszystkich polifenoli i innych związków naturalnie występujących w kawie.
Czy dzieci mogą ją pić?
Nie zaleca się traktowania kawy bezkofeinowej jako napoju dla dzieci. Mimo niskiej zawartości kofeiny nadal jest to produkt kawowy, a dzieci mogą być bardziej wrażliwe na jej działanie.
Kawa bezkofeinowa nie pobudza w sposób porównywalny ze zwykłą kawą, lecz nie jest całkowicie pozbawiona kofeiny. Jeśli po jej wypiciu czujesz przypływ energii, najczęściej odpowiadają za to rytuał, oczekiwania i efekt placebo.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku chorób serca, nadciśnienia, ciąży, karmienia piersią lub dużej wrażliwości na kofeinę skonsultuj spożywanie kawy z lekarzem.
