Tradycyjny imbryk do kawy służy przede wszystkim do podawania gotowego naparu. Jeśli chcesz kawę przygotować bezpośrednio w naczyniu, sprawdź, czy masz French Press, kawiarkę albo inny zaparzacz. Od rodzaju urządzenia zależą proporcje, mielenie kawy i sposób parzenia.
Czy imbryk jest zaparzaczem?
Porcelanowy lub ceramiczny imbryk to naczynie do serwowania kawy. Nie powinno się wsypywać do niego zmielonych ziaren i zalewać ich wodą, chyba że producent wyposażył go w specjalny filtr lub sitko przeznaczone do parzenia. Zwykły dzbanek nie oddzieli fusów od naparu, a nie każdy materiał jest przystosowany do kontaktu z wysoką temperaturą.
Jeżeli naczynie ma pokrywkę połączoną z tłokiem i metalowym sitkiem, jest to najpewniej French Press. Model z dolnym zbiornikiem na wodę, sitkiem na kawę i górnym zbiorniczkiem, który stawia się na kuchence, to z kolei kawiarka. Sitko umieszczone nad dzbankiem wskazuje na zaparzacz przelewowy, na przykład dripper lub Chemex.
Jak używać French Pressa?
French Press jest najbliższy temu, co wiele osób potocznie nazywa imbrykiem do kawy. Kawa i woda spotykają się w jednym naczyniu, a tłok z metalowym sitkiem oddziela fusy po zakończeniu parzenia. Na początek przygotuj grubo zmieloną kawę, gorącą wodę, łyżkę lub mieszadło oraz wagę, jeśli chcesz powtarzać ten sam smak.
Podstawowa proporcja to około 60 g kawy na 1 litr wody. Dla mniejszego zaparzacza oznacza to 30 g kawy na 500 ml wody albo 15 g na 250 ml. Ilość możesz później zmienić zgodnie z preferowaną intensywnością, ale lepiej modyfikować ją stopniowo.
Parzenie przebiega w następującej kolejności:
- Wyjmij tłok i przepłucz dzbanek gorącą wodą. Po chwili ją wylej, aby naczynie nie obniżało temperatury naparu.
- Wsyp do środka grubo zmieloną kawę i zalej ją wodą o temperaturze około 92–96°C. Nie używaj świeżo zagotowanego wrzątku.
- Wlej najpierw tyle wody, aby przykryła ziarna. Delikatnie zamieszaj, a po około 30 sekundach dolej resztę wody.
- Załóż pokrywkę z uniesionym tłokiem i pozostaw kawę na około 4 minuty.
- Powoli opuść tłok do dna. Nie dociskaj go gwałtownie, ponieważ fusy mogą przedostać się przez sitko i zmącić napar.
- Od razu przelej kawę do filiżanek lub imbryka przeznaczonego do serwowania. Pozostawienie naparu nad fusami będzie stopniowo wzmacniać goryczkę.
Kawiarka, przelew i French Press – czym różnią się parametry?
Rodzaj zaparzacza określa sposób kontaktu wody z kawą. French Press wykorzystuje dłuższe zanurzenie ziaren, kawiarka przepuszcza wodę przez kawę pod ciśnieniem pary, a metoda przelewowa opiera się na powolnym przepływie wody przez filtr.
| Metoda | Stopień mielenia | Czas parzenia |
|---|---|---|
| French Press | Grube | Około 4 minut |
| Kawiarka | Drobne lub średnio drobne, grubiej niż do ekspresu ciśnieniowego | Około 3–5 minut, zależnie od urządzenia i mocy grzania |
| Przelew, dripper lub Chemex | Średnie, dopasowane do filtra i tempa przepływu | Zwykle około 3–5 minut |
Woda do większości ręcznych metod powinna mieć około 92–96°C. Zbyt wysoka temperatura może wydobyć nadmierną goryczkę, a zbyt niska często daje napar słaby i kwaśny. Znaczenie ma też sama woda. Najlepiej użyć świeżej, pozbawionej obcych zapachów, a przy twardej wodzie rozważyć filtrację.
Przy French Pressie zbyt drobne mielenie utrudnia opuszczenie tłoka i zwiększa ilość osadu w filiżance. W kawiarce kawa powinna być drobniejsza, ale nie tak miałka jak do ekspresu kolbowego, ponieważ zatkanie sitka może zakłócić przepływ wody. W zaparzaczu przelewowym filtr wymaga mielenia pośredniego, które pozwala wodzie przepływać spokojnie, bez zalegania i bez zbyt szybkiego spływania.
Jak używać kawiarki?
Rozkręć urządzenie i wlej wodę do dolnego zbiornika, nie przekraczając poziomu zaworu bezpieczeństwa. Wsyp kawę do sitka i wyrównaj jej powierzchnię bez mocnego ubijania. Następnie skręć kawiarkę, ustaw ją na małej lub średniej mocy palnika i pozostaw pokrywkę uchyloną, aby kontrolować wypływ naparu.
Kiedy kawa zacznie płynąć gwałtownie, zmieni kolor na jasny i pojawi się bulgotanie, zdejmij kawiarkę z kuchenki. Dalsze grzanie może nadać naparowi przypalony smak. Kawiarka powinna być używana wyłącznie na kuchence, do której jest przystosowana. Modele aluminiowe nie działają bezpośrednio na każdej płycie indukcyjnej, a niektóre wymagają specjalnego adaptera.
Jak czyścić imbryk i zaparzacz?
Po użyciu opróżnij fusy i przepłucz naczynie ciepłą wodą. French Press można rozłożyć na dzbanek, pokrywkę i sitko, aby usunąć osad także z elementów tłoka. Przy trudniejszych zabrudzeniach użyj miękkiej gąbki oraz niewielkiej ilości łagodnego płynu do naczyń.
Czyszczenie najlepiej wykonywać w kilku krokach:
- Usuń fusy lub zużyty filtr i nie spłukuj dużej ilości kawy bezpośrednio do odpływu.
- Rozmontuj wyjmowane elementy zaparzacza, zwłaszcza sitko, uszczelkę i tłok.
- Umyj części miękką gąbką, a następnie dokładnie wypłucz je z pozostałości detergentu.
- Osusz naczynie i pozostaw je rozłożone, aby wilgoć nie zatrzymywała się przy uszczelkach.
- Regularnie usuwaj kamień, używając środka dopuszczonego do materiału, z którego wykonano urządzenie.
Nie wkładaj automatycznie zaparzacza do zmywarki. Wysoka temperatura, silne detergenty i uderzenia mogą uszkodzić szkło, powłokę aluminiową, metalowe elementy albo uszczelkę. Szczególnej ostrożności wymagają kawiarki aluminiowe, które mogą reagować z agresywnymi środkami i kwasami. Zawsze sprawdź zalecenia producenta danego modelu.
Najprostsza zasada brzmi więc: zwykłym imbrykiem podawaj gotową kawę, a do parzenia używaj urządzenia z filtrem, tłokiem albo konstrukcją przeznaczoną do pracy na kuchence. Dla początkujących najłatwiejszy będzie French Press, natomiast kawiarka sprawdzi się wtedy, gdy zależy Ci na bardziej skoncentrowanym naparze.
